Park Skarbków w Grodzisku Mazowieckim to ponad 5-hektarowa przestrzeń zieleni w samym centrum miasta, która łączy historię sięgającą XIX wieku z nowoczesną infrastrukturą rekreacyjną. Po gruntownej rewitalizacji w latach 2011-2012 stał się jednym z przyjemniejszych miejsc na Mazowszu do spacerów wśród starodrzewia, odpoczynku przy fontannie czy aktywnego spędzania czasu na świeżym powietrzu.

Historia parku – od Puszczy Jaktorowskiej do miejskiej zieleni

Tereny dzisiejszego parku to pozostałość po Puszczy Jaktorowskiej, która w XV wieku rozciągała się na blisko 900 km² i służyła jako łowisko książąt mazowieckich, a później królów polskich. Puszcza była ostatnią ostoją turów – ostatnia samica padła tu w 1627 roku.

Właściwa historia parku rozpoczyna się około połowy XIX wieku. Hrabia Ewaryst Mokronowski zdecydował się wyciąć część lasu i sprzedać drewno na potrzeby budowy Drogi Żelaznej Warszawsko-Wiedeńskiej – mosty i podkłady kolejowe powstawały między innymi z drzew stąd. W miejsce wyciętych partii powstał park, który dołączono do ogrodów Jordanowickich należących do dworu.

Ogród Jordanowicki w stylu romantycznym słynął ze swej urody między XVII a XIX wiekiem. Przepływała przez niego Rokicianka, znajdowały się stawy z kaskadowym spływem wody, romantyczne ruiny, groty, altany, oranżeria i amfiteatr.

W 1869 roku majątek odkupił hrabia Henryk Skarbek, od którego nazwiska park nosi dzisiejszą nazwę. Około 1870 roku został otwarty dla mieszkańców miasta.

Park zapisał się w historii Polski jako miejsce tragicznych wydarzeń. W czasie powstania styczniowego w 1863-1864 roku las olchowy w parku stał się miejscem egzekucji powstańców przez carskich żandarmów. W miejscu tych wydarzeń postawiono kapliczkę, która stoi tu do dziś od strony zachodniej.

Pomnikowe drzewa z imionami

Spacerując alejkami parku warto zwrócić uwagę na wiekowe drzewa – to żywe świadectwo historii tego miejsca. Niektóre dęby pamiętają jeszcze czasy, gdy rosła tu puszcza.

Cztery najstarsze okazy otrzymały oficjalny status pomników przyrody i własne imiona nadane uchwałą Rady Miejskiej w 2014 roku. Są to dwa dęby szypułkowe: „Henryk” o obwodzie pnia 463 cm i „Aleksander” (283 cm obwodu) oraz dwa jesiony wyniosłe: „Hieronim” (247 cm) i „Wojciech” (275 cm). Warto poświęcić chwilę, żeby odnaleźć te drzewa podczas spaceru.

Poza starodrzewem park porasta też cypryśnik błotny – gatunek dość rzadki w polskich parkach miejskich. Całość tworzy przyjemną mieszankę – od wiekowych okazów po nowsze nasadzenia z czasów rewitalizacji.

Co znajdziesz w parku po rewitalizacji

Lata 2011-2012 przyniosły parkowi nowe życie. Oficjalne otwarcie po rewitalizacji nastąpiło 22 lipca 2012 roku, w 490. rocznicę nadania Grodziskowi praw miejskich.

Nasadzono wtedy setki nowych drzew i krzewów: graby kolumnowe, platany, dęby czerwone, jodły jednobarwne, miłorząby dwuklapowe, świerki serbskie, daglezje zielone oraz sosny. Dodano też krzewy ozdobne i byliny o różnych kolorach liści. Efekt? Park zachował naturalny charakter, ale zyskał wyraźniejszą strukturę i więcej kolorów w ciągu roku.

Zbudowano duży plac zabaw dla dzieci – to miejsce niemal zawsze pełne rodzin w weekendy. Jest fontanna z diodowym podświetleniem, która wieczorami tworzy ładny efekt wizualny. Wysiano łąkę kwietną i założono ogród różany.

Przez rzekę Rokiciankę, która przepływa przez teren parku, przerzucono stylowe mostki – podświetlane nocą, łączą dwie części parku. Najbardziej naturalną, łęgową część pozostawiono praktycznie bez zmian i wytyczono tam ścieżkę dydaktyczną.

Tężnia solankowa – najnowsza atrakcja

W czerwcu 2022 roku park wzbogacił się o 8-metrową tężnię solankową o kubaturze 920 m³. To spory obiekt, który szybko stał się popularnym miejscem relaksu i inhalacji.

Tężnia działa na zasadzie naturalnego inhalatora – woda solankowa spływa po konstrukcji z tarniny, a powietrze wokół nasycone jest mikroelemantami korzystnymi dla układu oddechowego. Wystarczy spędzić kilkanaście minut w pobliżu, żeby poczuć różnicę.

Japońscy naukowcy wyliczyli, że już dwie godziny spaceru pośród drzew zapewniają pełny relaks dla psychiki i wzmacniają naturalną odporność organizmu.

Infrastruktura dla aktywnych

Park wyposażono w małą architekturę, która sprawia, że można tu spędzić kilka godzin na różne sposoby. Są ławki rozmieszczone wzdłuż alejek, kosze na śmieci, gabloty ekspozycyjne, stojaki na rowery.

Miłośnicy aktywności fizycznej znajdą stoły do ping-ponga i siłownię na wolnym powietrzu. Sprzęt jest ogólnodostępny i bezpłatny. Siłownia nie jest może najnowocześniejsza, ale wystarczy do podstawowych ćwiczeń.

Dla kogo to miejsce

Park Skarbków to przestrzeń uniwersalna. Rodziny z małymi dziećmi spędzają tu popołudnia na placu zabaw i piknikach na trawie. Seniorzy wybierają spokojne spacery alejkami i odpoczynek na ławkach w cieniu starodrzewia. Biegacze mają tu swoje trasy, a osoby uprawiające nordic walking regularnie pojawiają się rano i wieczorem.

W weekendy park organizuje wydarzenia kulturalne – koncerty, spektakle teatralne, festyny rodzinne. Dzień Dziecka to tu zawsze duża impreza z dmuchańcami, animacjami i warsztatami. Latem odbywają się tu różne akcje plenerowe.

Warto zajrzeć też poza sezonem. Jesienią park wygląda malowniczo, gdy liście nabierają kolorów. Zimą, po śniegu, alejki nadają się do spacerów w ciszy.

Praktyczne informacje – dojazd, parking, godziny

Park znajduje się w samym centrum Grodziska Mazowieckiego. Od północy graniczy z terenami PKP i willą Foksal (siedziba Krajowego Ośrodka Badań i Dokumentacji Zabytków), od południa z ulicą 3 Maja, od zachodu z ulicą Bartniaka, a od wschodu z ulicą Okulickiego.

Dojazd komunikacją miejską: Najbliższe przystanki autobusowe to Grodzisk Maz./Mediateka (1 minuta pieszo), Grodzisk Maz./Okulickiego/3 Maja (3 minuty) oraz Grodzisk Maz./Kierlańczyków (6 minut). Kursują tu linie 13, 17, 63, 0 i 16. Stacja kolejowa Grodzisk Mazowiecki to 7 minut spacerem.

Parking: Dla przyjezdnych samochodem dostępne są parkingi przy ulicach: Bartniaka, Kilińskiego, Kierlańczyków, Żydowskiej oraz Traugutta. Miejsca zwykle są dostępne, chyba że akurat odbywa się jakieś duże wydarzenie.

Godziny otwarcia: Park jest ogólnodostępny i otwarty codziennie przez całą dobę. Wejście bezpłatne.

Ile czasu przeznaczyć: Na spokojny spacer z obejrzeniem pomnikowych drzew wystarczy 30-45 minut. Jeśli planujesz dłuższy odpoczynek przy tężni, piknik czy zabawę z dziećmi na placu zabaw, warto zarezerwować 2-3 godziny.

Park Skarbków to miejsce, które sprawdza się jako punkt programu podczas wizyty w Grodzisku Mazowieckim, ale też jako cel sam w sobie – szczególnie dla mieszkańców Warszawy szukających bliskiej ucieczki na łono natury bez tłumów turystycznych.